Onderzoek toont aan dat vogels in de stad luider fluiten dan in de natuur. Die bevinding had evengoed een aantekening kunnen zijn in één van de notitieboekjes van Olivier Messiaen. Uren lag hij languit in het gras naar hun getsjirp te luisteren. Tijdens lange wandelingen in het bos noteerde hij zorgvuldig hun melodieën. Bovendien wilde Messiaen ook de omgeving in klank vatten: bijvoorbeeld hoe het bladerdek het geluid verder draagt, afhankelijk van hoe dicht of open het is. De spectrale componist Tristan Murail zei ooit: “Messiaen houdt ervan om de voorbijgaande tijd ‘in te kleuren’.” In Oiseaux Exotiques mag je dat letterlijk nemen. Naar eigen zeggen laat de de componist de felle kleuren uit het verenkleed van exotische vogels uit alle hoeken van de wereld als wervelende regenbogen terugkomen in de muziek.

In Talisker, dat in het centraal station van Antwerpen gecreëerd werd ter gelegenheid van Antwerpen 93, is het de resonerende architectuur van de spoorwegkathedraal die de inspiratie van de componist aanvuurde. Het liefst van al had Luc Brewaeys een metalen vuilbak uit de nok van het dak tegen de grond laten kletteren, om zich vervolgens te verwonderen over de aanhoudende echo’s. In plaats daarvan spelen vijf solisten, een slagwerkensemble en een ruim klarinettenkoor een fascinerend spel met de galm in de concertlocatie (inclusief kletterende cymbalen). Daarbij ontvouwt zich zo’n rijke klankwereld dat je als luisteraar soms niet helemaal zeker bent van wat je hoort. De klarinetten pikken de klank van de metalen instrumenten uit het slagwerkensemble op, en omgekeerd, waarmee de echo breder en langer wordt. Bovendien verzon Brewaeys ook ‘klankfenomenen’. Als spectralist kleurt hij zijn klanken met zogenaamde multiphonics, waarbij hij de boventonen van een klank duidelijk mee laat zinderen. Atypische instrumenten zoals een fluitslang zijn geen uitzonderingen, bijzondere speeltechnieken al evenmin. Brewaeys’ muzikale verbeelding lijkt onuitputtelijk. Misschien zit het goddelijke drankje, waarnaar hij verwijst met de titel, er voor iets tussen?

Kwetterende vogels aan een gekleurde hemel, een uitmuntend glas whisky; een en ander leidt naar Schotland. Componiste Genevieve Murphy werd er geboren. Niet op het woeste eiland Skye (waar de rokerige whisky Talisker vandaan komt), maar aan de oostkust van Dundee. Haar gloednieuwe werk The Angel’s Share reist van de low- naar de highlands, onderwijl een hommage brengend aan de ongerepte natuurpracht uit het land van haar grootmoeder. Een hike van 300 mijl in vijf minuten voor koperblazers en slagwerk.

Het Ragged Music Festival (het geesteskind van de twee jonge Russische pianisten Pavel Kolesnikov en Samson Tsoy)  krijgt een indringende apotheose met een uitvoering in sterbezetting van Olivier Messiaens Quatuor pour la fin du temps. Messiaen componeerde zijn aangrijpende bede om vrede in een Duits krijgsgevangenenkamp waar hij in juni 1940 werd vastgezet. Ook de muziek van Alfred Schnittke en van Morton Feldman, meester van de stilte, heeft een relatie met de dood en het onverbiddelijke verstrijken van de tijd in het leven van de mens. HIIIT voert het werk Lebenslauf van Schnitke uit in samenwerking met Kolesnikov.

Messiaens beroemde kwartet is een religieus bevlogen visioen waarin een engel de tijd stilzet. Maar het is ook een monument voor het leven, dat in imitaties van vogelzang en warme harmonieën klinkt. Die warmte en de onderhuidse melancholie om alles wat de wereld mooi maakt, spreken ook uit het wondermooi troostende Andante uit Schuberts beroemdste pianotrio. Rosas en choreograaf Anna Teresa de Keersmaeker brengen met Piano Phase een hommage aan de Amerikaanse minimalist Steve Reich.

Nachtwacht is een gitzwart, oergrappig en dieptriest stuk dat via ouderdom en sterven thema’s als familie, emancipatie en autoriteit behandelt. Een familietragedie waarin iedereen los probeert te komen uit de rol die hen toebedeeld is, zodat ze zelf een rol kunnen bepalen waar ze écht in geloven. Donker maar ook meditatief. Beklemmend maar uiteindelijk bevrijdend. Waarin een zwakker wordende harstslag langzaam overgaat in een opwaartse beat. Een rituele reis naar het einde van de nacht, op weg naar het eerste licht van de nieuwe dag. 

Met een cast van 27 muzikanten, dansers en acteurs is Nachtwacht een grote voorstelling over de kleine, persoonlijke momenten die voor ons allemaal herkenbaar zijn. HIIIT zorgt samen met Asko|Schönberg, Nederlands Kamerkoor en NKK NXT voor de muziek – die van de hand is van David Dramm en Luke Deane. 

Leef je uit tijdens deze Minimal Rave op Koningsnacht en dans op de muziek van Philip Glass en Louis Andriessen.
Dit sta-concert in de Conservatoriumzaal van Amare in Den Haag wordt een onvergetelijke belevenis. Laat je eerst onderdompelen in de mooiste minimal music van Philip Glass om vervolgens uit je dak te gaan bij het dansbare, energieke Hoketus door onze Nederlandse ster-componist Louis Andriessen.

In Hoketus is het kernelement de hoketus-techniek. Karakteristiek voor deze (al in de middeleeuwen gehanteerde) techniek is dat de tonen van een melodie worden verdeeld over meerdere spelers. Het ensemble in Hoketus is verdeeld in twee identieke groepen (bestaande uit panfluit, tenorsaxofoon, Fender piano, piano en conga’s), die elkaar aanvullen en dus nooit gelijktijdig spelen. Toch zit er een addertje onder het gras, want Hoketus geeft in harmonisch en melodisch opzicht een meer gepeperde variant van het Amerikaanse minimalisme.

Bento (Spinoza), Rebecca en Miriam zijn broer en zussen. Ze groeien samen op; in dezelfde familie, met dezelfde geschiedenis, in dezelfde stad… En toch zijn ze alledrie compleet anders. Hun dromen botsen.

Bento is een vrijdenker, hij durft God, het geloof en de traditie radicaal ter discussie te stellen. Hij stelt vragen – te scherp, te vrij. Rebecca kiest voor veiligheid binnen de gemeenschap, voor erbij horen. Miriam verlangt naar een vrijheid die voor haar niet bestaat, puur omdat ze een vrouw is. Waar de kinderen in het begin een hechte band hebben, groeien ze steeds verder uit elkaar en ontstaat er een afstand. Liefde wordt verboden. Ideeën worden gevaarlijk. En tolerantie blijkt ineens een ruim begrip.

Spinoza is een diep menselijk verhaal in de vorm van een musical over liefde, overtuiging en de moed om anders te denken. Het laat zien dat een samenleving niet kan bestaan uit één stem alleen. We hebben de denkers nodig die alles durven te bevragen. We hebben mensen nodig die ons herinneren aan waar we vandaan komen. En we hebben bruggenbouwers nodig: mensen die verbinden, die partijen bij elkaar brengen, juist als de verschillen groot zijn. Alleen samen blijven we menselijk. Alleen samen blijven we vrij.